...

دوره آموزش آنلاین حسابداری (کلیک کنید)

سفارشات و پیش پرداخت ها

🚢 زیرمجموعهٔ ۶ از ۷ — دارایی‌های جاری

سفارشات و پیش‌پرداخت‌ها: اجزای هزینه و مثال‌های واقعی

🗓 آخرین به‌روزرسانی: مرداد ۱۴۰۵ ⏱ زمان مطالعه: ۸ دقیقه

سفارشات و پیش‌پرداخت‌ها (با کد کل ۱۰۶)، ششمین زیرمجموعهٔ دارایی‌های جاری است. این حساب برای ثبت مبالغی به کار می‌رود که واحد اقتصادی بابت خرید کالا یا دریافت خدمات در آینده، پیشاپیش پرداخت کرده است.

بخش سفارشات (به‌ویژه سفارشات خارجی)

این سرفصل برای انباشت تمام هزینه‌های مربوط به خرید کالا از خارج از کشور، تا زمان رسیدن کالا به انبار کارخانه استفاده می‌شود.

اقلام تشکیل‌دهندهٔ بهای سفارش عبارت‌اند از:

  1. بهای اصلی کالا طبق پروفرما (پیش‌فاکتور)
  2. هزینه‌های ثبت سفارش
  3. هزینه‌های بیمه
  4. هزینه‌های گمرکی و حقوق ورودی
  5. حق‌العمل ترخیص‌کار؛ یعنی دستمزد شخصی که کالا را از گمرک آزاد می‌کند
  6. هزینه‌های حمل‌ونقل

زمانی که کالا به انبار رسید، کل مبالغ انباشته‌شده از حساب سفارشات خارج (بستانکار) می‌شود و به حساب موجودی مواد و کالا منتقل می‌شود؛ اما اگر سفارش مربوط به خرید ماشین‌آلات باشد، این مبلغ به حساب دارایی‌های غیرجاری منتقل (بدهکار) می‌شود، نه موجودی کالا.

بخش پیش‌پرداخت‌ها

پیش‌پرداخت زمانی رخ می‌دهد که طبق قرارداد، بخشی از مبلغ معامله پیش از انجام کامل تعهد توسط طرف مقابل، پرداخت شود.

مثال حق‌العمل‌کاری: اگر شرکت برای فروش محصولات خود با یک بازاریاب یا حق‌العمل‌کار قرارداد ببندد و طبق قرارداد، ۲۰ درصد از پورسانت او را پیشاپیش پرداخت کند، این مبلغ تا زمان انجام فروش قطعی، در حساب پیش‌پرداخت‌ها به‌عنوان دارایی جاری ثبت می‌شود.
مثال پیش‌پرداخت رهن (اجاره): در برخی قراردادهای اجاره، مستأجر مبلغی را تحت عنوان رهن، مثلاً هفت میلیارد تومان، پرداخت می‌کند تا در مقابل، هزینهٔ اجارهٔ ماهانه حذف یا کاهش یابد. این مبلغ نوعی پیش‌پرداخت برای منافع آتی، یعنی استفاده از مکان، محسوب می‌شود.
ارتباط با سایر سرفصل‌ها: همین مبلغ رهن، در جایی که هدف اصلی بازپس‌گیری نقدی آن در پایان قرارداد باشد نه کاهش اجاره، معمولاً به‌عنوان سپرده در سرفصل سپرده‌های ما نزد دیگران طبقه‌بندی می‌شود. کدام طبقه‌بندی درست است، به قرارداد و رویهٔ حسابداری هر شرکت بستگی دارد.
مثال هزینه‌های گمرکی: مبالغی که به‌عنوان تنخواه به ترخیص‌کار داده می‌شود تا هزینه‌های گمرک را پرداخت کند، ابتدا در این سرفصل ثبت می‌شود و پس از ارائهٔ اسناد توسط ترخیص‌کار، به بهای تمام‌شدهٔ سفارش منتقل می‌گردد.

تفاوت‌های ماهوی و نکات ثبت

هزینه‌های مرتبط با سفارشات باید به تفکیک ثبت شوند تا بهای تمام‌شدهٔ دقیق کالا قابل محاسبه باشد.

اگر پیش‌پرداختی به شخصی خارج از پرسنل شرکت، مانند وکیل یا حسابرس برون‌سازمانی، بابت حق‌الزحمه یا اجرت پرداخت شود، در همین سرفصل یا در سرفصل حساب‌های دریافتنی غیرتجاری دسته‌بندی می‌شود.

اگر کالای سفارش‌داده‌شده در مسیر واردات دچار حادثه‌ای مانند آتش‌سوزی شود، مبالغ از حساب سفارشات خارج می‌شود و در صورت داشتن بیمه، در حساب «خسارات قابل دریافت از بیمه»، زیرمجموعهٔ حساب‌های دریافتنی غیرتجاری، ثبت می‌شود.

جمع‌بندی: یک حساب واسط

سفارشات و پیش‌پرداخت‌ها، در مجموع یک حساب واسط است که مبالغ را تا زمان تحقق نهایی دارایی، یعنی رسیدن کالا یا انجام خدمت، در خود نگه می‌دارد.

ماهیت حساب سفارشات و پیش‌پرداخت‌ها، مانند سایر حساب‌های دارایی، بدهکار (Debit) است.

سوالات متداول

سفارشات و پیش‌پرداخت‌ها چیست؟

این سرفصل، ششمین زیرمجموعهٔ دارایی جاری با کد کل ۱۰۶ است و مبالغی را در بر می‌گیرد که واحد اقتصادی بابت خرید کالا یا دریافت خدمات در آینده، پیشاپیش پرداخت کرده است.

چه هزینه‌هایی در بخش سفارشات ثبت می‌شود؟

بهای اصلی کالا طبق پروفرما، هزینه‌های ثبت سفارش، بیمه، هزینه‌های گمرکی و حقوق ورودی، حق‌العمل ترخیص‌کار و هزینه‌های حمل‌ونقل.

کالای وارداتی چه زمانی از این سرفصل خارج می‌شود؟

به‌محض اینکه کالا به انبار شرکت برسد، مبلغ انباشته‌شده به موجودی مواد و کالا منتقل می‌شود؛ اگر سفارش مربوط به ماشین‌آلات باشد، به دارایی‌های غیرجاری منتقل می‌شود.

پیش‌پرداخت رهن دفتر در کجا ثبت می‌شود؟

اگر هدف کاهش یا حذف اجارهٔ ماهانه باشد، معمولاً به‌عنوان پیش‌پرداخت در همین سرفصل ثبت می‌شود؛ اگر هدف بازپس‌گیری نقدی مبلغ در پایان قرارداد باشد، در سرفصل سپرده‌های ما نزد دیگران طبقه‌بندی می‌شود.

حق‌العمل ترخیص‌کار چیست؟

دستمزدی است که به ترخیص‌کار گمرکی برای انجام مراحل اداری و ترخیص کالای وارداتی از گمرک پرداخت می‌شود؛ این هزینه هم زیر سرفصل سفارشات و پیش‌پرداخت‌ها ثبت می‌شود.

این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره حسابداری و مالیاتی متخصص نیست؛ نحوهٔ دقیق کدینگ در نرم‌افزارهای مختلف می‌تواند متفاوت باشد.

🏠 بازگشت به مقاله اصلی دارایی‌های جاری

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating / 5. Vote count:

No votes so far! Be the first to rate this post.

هیچ داده ای یافت نشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *