سپردههای ما نزد دیگران: انواع، مثالها و طبقهبندی
🗓 آخرین بهروزرسانی: مرداد ۱۴۰۵⏱ زمان مطالعه: ۸ دقیقه
سپردههای ما نزد دیگران، هفتمین سرفصل کلیدی در گروه داراییهای جاری است. این حساب ماهیتی متفاوت از سرمایهگذاری دارد و عمدتاً برای تضمین یا کسب منافع غیرمستقیم استفاده میشود.
تفاوت ماهوی سپردهگذاری و سرمایهگذاری
این دو مفهوم از لحاظ نیت واحد اقتصادی با هم فرق دارند. سرمایهگذاری با هدف اصلی کسب سود ریالی مستقیم انجام میشود. سپردهگذاری اولویت اولش دریافت سود ریالی نیست، بلکه کسب منافع غالباً غیرمستقیم یا تضمین انجام تعهدات است.
مثالهای کاربردی سپردهگذاری
شرکت در مناقصه یا مزایده: وقتی شرکتی در یک مناقصه (برای خرید) یا مزایده (برای فروش) شرکت میکند، مبلغی را بهعنوان سپرده به طرف مقابل میپردازد. هدف این است که اگر شرکت برنده شد اما به تعهداتش عمل نکرد، طرف مقابل بتواند آن سپرده را مسدود یا برداشت کند. معمولاً به این مبلغ سودی تعلق نمیگیرد؛ نفع آن در برنده شدن قرارداد است.
سپردهٔ رهن (اجاره): پرداخت مبلغ رهن برای دفتر شرکت، مثلاً هفت میلیارد تومان، یک سپرده است. موجر سودی به مستأجر نمیدهد، اما منفعت آن این است که مستأجر دیگر هزینهٔ اجارهٔ ماهانه پرداخت نمیکند یا مبلغ آن کاهش مییابد.
ارتباط با سایر سرفصلها: همین سپردهٔ رهن، اگر منفعت آن کاهش اجارهٔ ماهانه باشد نه بازپسگیری نقدی، در برخی رویههای حسابداری بهجای این سرفصل، در سفارشات و پیشپرداختها ثبت میشود؛ کدام طبقهبندی درست است، به قرارداد و رویهٔ هر شرکت بستگی دارد.
سپردهٔ بانکی برای دریافت تسهیلات: برخی بانکها، مانند بانک مسکن، شرط میگذارند مبلغی، مثلاً یک میلیارد تومان، برای شش ماه یا یک سال در حساب بماند تا معادل یا چند برابر آن وام پرداخت شود. نیت شرکت در این حالت کسب سود ریالی از سپرده نیست، بلکه دریافت حق تقدم تسهیلات است.
سپردههای موقت نمایشگاهی: در زمان شرکت در نمایشگاهها، برگزارکننده مبلغی را بهعنوان سپرده دریافت میکند تا در صورت بروز خسارت به غرفه یا عدم پایبندی به تعهدات، از آن کسر کند. این سپرده معمولاً کوتاهمدت، مثلاً ده روز تا یک ماه، است و پس از پایان نمایشگاه عودت داده میشود.
طبقهبندی جاری و غیرجاری (کد ۱ در مقابل کد ۲)
معیار اصلی طبقهبندی، زمان بازگشت سپرده است. اگر انتظار برود سپرده در بازهٔ کمتر از یک سال مالی عودت داده شود، در گروه داراییهای جاری (کد ۱) ثبت میشود.
مثال غیرجاری: اگر قراردادی، مانند خرید ضایعات از یک پتروشیمی، وجود داشته باشد که طبق آن، تخلیه و بارگیری دو سال طول بکشد، سپردهٔ مربوط به آن باید در گروه داراییهای غیرجاری (کد ۲) ثبت شود؛ چون بازگشت آن بیش از یک سال زمان میبرد.
موارد خاص: وجوه مسدودشده، سپرده نیستند
هر مبلغی که در دسترس نباشد، لزوماً سپرده نیست. برای مثال، مبالغی که برای ثبتنام خودرو یا قرعهکشیها در حساب شخصی فرد مسدود میشود، چون پولی از حساب خارج و به دیگری پرداخت نشده، «سپرده نزد دیگران» نیست.
این مبالغ باید در سرفصل «وجوه نقد مسدود شده نزد بانک»، زیرمجموعهٔ موجودی نقد و بانک، ثبت شوند.
در مجموع، سپردههای ما نزد دیگران نشاندهندهٔ وجوهی است که از کنترل مستقیم شرکت خارج شده و نزد شخص ثالثی، مانند دولت، بانک یا شرکتهای دیگر، بهعنوان تضمین یا ودیعه قرار گرفته است.
ماهیت حساب
تفاوت با سپردههای دیداری: سپردههای ما نزد دیگران را نباید با «سپردههای دیداری» اشتباه گرفت. سپردههای دیداری نوعی حساب بانکی با قابلیت برداشت آزاد است و جزو موجودی نقد و بانک محسوب میشود، نه سپردههای ما نزد دیگران.
ماهیت حساب سپردههای ما نزد دیگران، مانند سایر حسابهای دارایی، بدهکار (Debit) است.
سوالات متداول
سپردههای ما نزد دیگران چیست؟
این سرفصل، هفتمین زیرمجموعهٔ دارایی جاری است و به مبالغی گفته میشود که بهعنوان تضمین یا ودیعه نزد اشخاص ثالث، مانند دولت، بانک یا شرکتهای دیگر، گذاشته میشود.
تفاوت سپردهگذاری و سرمایهگذاری چیست؟
سرمایهگذاری با هدف کسب سود ریالی مستقیم انجام میشود، اما سپردهگذاری اولویتش دریافت سود نیست، بلکه کسب منافع غیرمستقیم یا تضمین انجام تعهدات است.
سپردهٔ شرکت در مناقصه یا مزایده در کدام سرفصل ثبت میشود؟
این سپرده در سرفصل «سپردههای ما نزد دیگران» ثبت میشود؛ اگر شرکت برنده شود اما به تعهداتش عمل نکند، طرف مقابل میتواند سپرده را مسدود یا برداشت کند.
چه زمانی سپردهٔ ما نزد دیگران، دارایی غیرجاری محسوب میشود؟
اگر طبق قرارداد، بازگشت سپرده بیش از یک سال طول بکشد، مانند سپردهٔ مرتبط با قراردادی دوساله، باید در گروه داراییهای غیرجاری (کد ۲) ثبت شود.
مبلغ مسدودشده برای ثبتنام خودرو یا قرعهکشی، سپرده نزد دیگران است؟
خیر. چون پولی از حساب شرکت خارج و به شخص دیگری پرداخت نشده، این مبلغ سپرده نیست و باید در سرفصل «وجوه نقد مسدود شده نزد بانک»، زیرمجموعهٔ موجودی نقد و بانک، ثبت شود.
پرش به محتوا 
