پرش به محتوا موجودی نقد و بانک، اولین و نقدشوندهترین سرفصل در گروه داراییهای جاری است. این حساب شامل پول نقد، شبهپول و داراییهایی است که نقدشوندگی آنی دارند.
موجودی نقد و بانک از هفت زیرمجموعه تشکیل میشود. در ادامه، جزئیات و مثال واقعی هرکدام را میخوانید.
این حساب شامل پول یا شبهپول است؛ یعنی موجودیای که در دفترچهٔ بانکی یا پیامک تراکنش دیده میشود، نه فیزیک اسکناس.
بر اساس نیاز شرکت و قابلیت نرمافزار حسابداری، این حساب میتواند به سطوح معین دوم مانند حساب ریالی و ارزی، یا قرضالحسنه و سپرده تقسیم شود.
صندوق، محل نگهداری پول نقد فیزیکی (اسکناس) است. برخلاف بانک، چیزی به نام شبهپول در صندوق معنا ندارد.
تنخواهگردان، مبلغی است که در اختیار یکی از پرسنل قرار میگیرد تا هزینههای مشخصی را طبق آییننامهٔ شرکت پرداخت کند.
تفاوت آن با صندوق در این است که تنخواهگردان اجازه ندارد از محل درآمدهای شرکت وجهی دریافت کند و فقط باید توسط شرکت شارژ شود. تنخواهگردان همچنین سقف مشخصی دارد و شارژ مجدد آن بر اساس مبالغ هزینهشده انجام میشود.
وجوه در راه، مبالغی است که مشتری از طریق دستگاه پوز یا سامانههایی مانند پایا و ساتنا پرداخت کرده، اما هنوز، معمولاً تا ۲۴ ساعت بعد، به حساب بانکی شرکت ننشسته است.
چکهای عادی، به دلیل نبود تضمین برای نقد شدن، در این دسته قرار نمیگیرند. اما چکهای رمزدار و تضمینشدهٔ بانکی، به دلیل سررسید بهروز و تضمین بانک، در حکم نقد هستند.
مسکوکات شامل فلزات گرانبها مانند طلا، نقره و پلاتین است که توسط بانک مرکزی یا مراجع مجاز، مضروب (ضرب) یا مهر شده باشند.
این سرفصل برای تاییدیهٔ حوالههای ارزی خارجی استفاده میشود که بانک مرکزی آن را تأیید کرده، اما هنوز به حساب فیزیکی شرکت ننشسته است.
ماهیت موجودی نقد و بانک، مانند سایر حسابهای دارایی، بدهکار (Debit) است؛ افزایش آن با ثبت بدهکار و کاهش آن با ثبت بستانکار در دفاتر انجام میشود.
در حسابرسی موجودی نقد و بانک، مطابقت مانده دفاتر شرکت با صورتحساب بانک (مغایرتگیری بانکی) و شمارش فیزیکی وجه صندوق، از مراحل اصلی کنترل داخلی این سرفصل است.
معادل انگلیسی این سرفصل، «Cash and Bank Balance» است.
| زیرمجموعه | نمونه |
|---|---|
| موجودی نزد بانکها | واریزی مشتریان به حساب شرکت |
| موجودی نزد صندوق | فروش نقدی روزانهٔ فروشگاه |
| موجودی نزد تنخواهگردان | تنخواهٔ نگهبان برای کرایهٔ حمل |
| وجوه در راه | مبلغ پوز در حال تسویه |
| اسناد نقد نزد صندوق | چک رمزدار خرید خودرو |
| مسکوکات | سکهٔ طلای تاییدشدهٔ بانک مرکزی |
| موجودی واریزنامههای ارزی | حوالهٔ لیر در انتظار نشستن به حساب |
موجودی نقد و بانک، اولین و نقدشوندهترین زیرمجموعهٔ دارایی جاری در حسابداری است و شامل پول نقد، شبهپول و داراییهایی با نقدشوندگی آنی میشود.
هفت زیرمجموعه دارد: موجودی نزد بانکها، موجودی نزد صندوق، موجودی نزد تنخواهگردان، وجوه در راه، اسناد نقد نزد صندوق، مسکوکات و موجودی واریزنامههای ارزی.
صندوق محل دریافت درآمد نقدی شرکت است، در حالی که تنخواهگردان مبلغی است که فقط توسط شرکت شارژ میشود و اجازهٔ دریافت مستقیم درآمد را ندارد؛ تنخواهگردان سقف مشخصی هم دارد.
به مبالغی گفته میشود که از طریق پوز یا سامانههایی مانند پایا و ساتنا پرداخت شده، اما هنوز، معمولاً تا ۲۴ ساعت بعد، به حساب بانکی شرکت ننشسته است.
چون این وجوه برخلاف موجودی نقد عادی، بلافاصله در دسترس نیستند. ثبت جداگانهٔ آنها زیر عنوان «وجوه نقد مسدود شده نزد بانک»، دقت گزارشگیری نقدینگی را حفظ میکند.
