پرش به محتوا سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت (در بیشتر کدینگ‌ها کد ۴۰۳، با عنوان «سایر بدهی‌های بلندمدت») تعهدات غیرعملیاتی شرکت است که بیش از یک سال مالی بعد از تاریخ ترازنامه تسویه می‌شوند؛ مثل وجهی که با بازپرداخت دوساله از شرکت هم‌گروه گرفته شده یا پیش‌دریافت پروژه‌ای که سه سال بعد تحویل می‌شود. این حساب ماهیت بستانکار دارد.
این سرفصل قرینه بلندمدت سایر حساب‌های پرداختنی غیرتجاری (کد ۳۰۲) است. همان نوع بدهی‌ها، فقط با سررسیدی دورتر. وقتی سررسید نزدیک شد، بدهی دوباره به گروه ۳ برمی‌گردد.
گروه ۴ چند حساب کل دارد و هر بدهی بلندمدت باید به یکی از آن‌ها برود. اگر سرفصل اختصاصی ندارد، جایش در کد ۴۰۳ است.
| کد | حساب کل | مصداق |
|---|---|---|
| ۴۰۱ | تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت | وام‌های بانکی با بازپرداخت بیش از ۱۲ ماه |
| ۴۰۲ | حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت | چک‌های چندساله بابت خرید زمین، ساختمان و ماشین‌آلات |
| ۴۰۳ | سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت | بدهی بلندمدت به هم‌گروه‌ها و سهامداران، پیش‌دریافت بلندمدت |
| ۴۰۴ | ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان | سنوات کارکنان |
شماره‌ها در کدینگ‌های مختلف ممکن است فرق کند. چیزی که ثابت است، منطق تفکیک است: وام بانکی، خرید سرمایه‌ای، سایر تعهدات و سنوات، هر کدام حساب خودشان را دارند.
در هلدینگ‌ها، انتقال نقدینگی بین شرکت‌ها رایج است. اگر بازپرداخت این وجه بیش از یک سال بعد باشد، در دفاتر دریافت‌کننده بدهی بلندمدت است.
همین منطق برای وجهی که سهامدار با بازپرداخت چندساله به شرکت داده هم برقرار است. این بدهی را به نام همان سهامدار و با پشتوانه مصوبه مجمع یا هیئت‌مدیره ثبت کنید، نه در حساب «جاری شرکا». حساب جاری شرکا از اولین جاهایی است که ممیز مالیاتی بررسی می‌کند و بستانکار شدنش سؤال درباره منشأ پول ایجاد می‌کند.
در پروژه‌های صنعتی بزرگ یا ساخت‌وساز، گاهی تحویل کالا یا خدمت دو یا سه سال بعد انجام می‌شود. پیش‌دریافتی که از کارفرما یا مشتری گرفته شده و تا بیش از یک سال بعد به درآمد تبدیل نمی‌شود، بدهی بلندمدت است.
طبقه‌بندی پیش‌دریافت به زمان تحویل کار بستگی دارد، نه به زمان دریافت پول. پول امروز دریافت شده، اما بدهی وقتی تسویه می‌شود که کالا تحویل شود.
هر بدهی بلندمدت روزی کوتاه‌مدت می‌شود. پایان هر سال مالی، بخشی از مانده‌ی کد ۴۰۳ را که ظرف ۱۲ ماه آینده تسویه می‌شود، به حساب کوتاه‌مدت متناظرش منتقل کنید.
| نوع بدهی | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| بدهی به هم‌گروه یا سهامدار | سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت | سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی غیرتجاری (کد ۳۰۲) |
| پیش‌دریافت بلندمدت | سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت – پیش‌دریافت | پیش‌دریافت‌ها (کد ۳۰۳) |
این سند فقط جای بدهی را در ترازنامه عوض می‌کند و پولی جابه‌جا نمی‌شود. بدون آن، بدهی‌های کوتاه‌مدت کمتر از واقع و نسبت جاری شرکت بهتر از واقعیت نشان داده می‌شود؛ همان نسبتی که بانک برای تسهیلات بعدی می‌سنجد.
خطای اول، ثبت وام بانکی در این حساب است. وام بانکی سرفصل خودش را دارد (تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت) و در یادداشت‌های صورت‌های مالی با نرخ سود، وثیقه و سررسید جدا افشا می‌شود.
خطای دوم، ثبت همه بدهی‌های هم‌گروه در یک حساب، بدون توجه به سررسید است. قرارداد یا مصوبه‌ای که زمان بازپرداخت را مشخص کند، مبنای تفکیک است. اگر زمان بازپرداخت معلوم نیست و طلبکار هر لحظه می‌تواند مطالبه کند، بدهی کوتاه‌مدت است.
تعهدات غیرعملیاتی شرکت است که بیش از یک سال بعد از تاریخ ترازنامه تسویه می‌شوند؛ مثل بدهی بلندمدت به شرکت‌های هم‌گروه یا پیش‌دریافت پروژه‌های چندساله. در بیشتر کدینگ‌ها با کد ۴۰۳ و ماهیت بستانکار ثبت می‌شود.
کد ۴۰۲ معمولاً بدهی‌های ناشی از خرید دارایی‌های ثابت با چک و سند چندساله را نگه می‌دارد. کد ۴۰۳ برای سایر تعهدات غیرعملیاتی بلندمدت است؛ مثل بدهی به هم‌گروه‌ها و سهامداران و پیش‌دریافت‌های بلندمدت.
شرکت دریافت‌کننده موجودی نقد و بانک را بدهکار و سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت – بدهی به شرکت‌های هم‌گروه را به نام شرکت پرداخت‌کننده بستانکار می‌کند.
وقتی تحویل کالا یا خدمتی که پیش‌دریافت بابت آن گرفته شده، بیش از یک سال بعد از تاریخ ترازنامه انجام شود. بخشی که ظرف ۱۲ ماه تسویه می‌شود، پیش‌دریافت کوتاه‌مدت است.
پایان سال، بخشی که ظرف ۱۲ ماه آینده تسویه می‌شود، با بدهکار کردن سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت و بستانکار کردن حساب کوتاه‌مدت متناظر، مثل کد ۳۰۲ یا ۳۰۳، منتقل می‌شود.
سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی بلندمدت جای تعهدات غیرعملیاتی بلندمدتی است که سرفصل اختصاصی در گروه ۴ ندارند: بدهی به هم‌گروه‌ها و سهامداران و پیش‌دریافت پروژه‌های چندساله. هر بدهی را به نام طلبکار و با سند سررسید ثبت کنید، وام بانکی را به این حساب نیاورید و پایان هر سال، بخش ۱۲ ماه آینده را به گروه ۳ منتقل کنید.
این سرفصل یکی از زیرمجموعه‌های بدهی‌های بلندمدت است و صفحه اصلی بدهی‌های بلندمدت بقیه سرفصل‌ها را هم توضیح می‌دهد.
